｢整理」(Seiri) Ayıklama : Fazlalıklar ortamdaki kontrolü zorlaştırır. O ortamda efor sarfetmek istemeyiz. Fazlalıklardan kurtulmayı ertelemeye devam edersek “acaba bunları atsak mı?” Sorusunu sormaya devam ederiz. Hem çalışma alanını, hemde zihinlerimizi gereksiz işgal ederiz. Ozaman gerekli gördüklerimizi ayıklamamız ve gereksizlerden kurtulmamız gerekiyor. Böylece ihtiyaç duyduğumuz eşyalarımız için yer kazanmış ve zihnimizi her defasından oluşabilecek ” acaba gereksiz mi?” sorusundan kurtarmış oluruz.
｢整頓」(Seiton) Düzenleme : Ayıklama yaparak gerekli ve gereksizlerimizi ayırmış ve gereksizlerden kurtulduk diyelim. Şimdi sıra geldi bizde kalmış olanları düzenlemeye. Peki nasıl? En çok kullanmakta olduklarımızı ulaşımı kolay olan yerlere, daha az kullandıklarımızı sık kullandıklarımıza göre daha uzak alanlara yerleştirebiliriz. Böylece sık kullanılanlara ulaşımda zaman kazanmış oluruz. Bu davranışın sürekliliği önemlidir. Kullanmakta olduğumuz araç, gereçlerle işimiz bittiğinde, ortalıklta bırakmak yerine tekrar aynı yerine koyulması süreklilik sağlayacaktır.
｢清掃｣(Seiso) Temizleme : Bir ortamı temizlerken o ortamda yığınlanmış ve düzensiz bir çok eşyanın alanını temizlemek gerçekten sıkıcı gelecektir. Ortam zaten pis ve dağınık diyerek o ortamdaki ekipmanların temizliğine gerekli özeni göstermeyiz. Temiz olmayan ekipmanlar hem kullanım sırasında iş güvenliğini riske atar, hemde ömrünü daha hızlı bitirir. Bir önceki adımda çalışma ortamını düzenli hale getirdiğimize göre temiz tutmak çok daha kolay olacaktır.
｢清潔」(Seiketu) Standartlaştırma : Ortamdaki eşyalar ayıklandı, düzenlendi, temizlendi. Şimdi standartlandırılmalı. Söz konusu eşyalar evrak ise klasör, dosya, etiket ve raflar fazlasıyla yardımcı olacaktır. Bir bigisayar ise bu durumun sanal versiyonu iş görecektir. El aletleriyse askı , çanta, kutu, raflar yardımcı ekipanlardır. Böylece onları bulmak, düzenlemek, ayıklamak, gerektiğinde ilave yapmak çok daha kolay ve hızlı olacaktır.
｢躾｣(Shituke) Disiplin : Sürdürülebilir bir sistem için “kullanılan tekniğin bize kazandırdıklarının tatminkar ve mantıklı gelmesiyle ilişkilidir.” demiştik. Tekniğin kazandırdıkları ortadır. Sıra geldi disipline. Hangi işe kalkışırsanız kalkışın disiplin yoksa kazanç sürdürülemez. 5S tekniği ile kurulan sistemin tamamlanabilmesi için disiplin ve eğitim şartdır. Çalışma ortamını kullanmakta olan herkesin bu tekniği öğrenmesi ve sürdürmesi gerekmektedir.
Örnek uygulama
